Το ηλεκτρικό αυτοκίνητο Enfield 8000

Στο Βιομηχανικό Μουσείο της Ερμούπολης εκτίθεται ένα αυτοκίνητο που χαρακτηρίστηκε ότι ήταν 50 χρόνια μπροστά από την εποχή του, το Enfield 8000, η ιστορία του οποίου είναι από τις πιο εντυπωσιακές και λιγότερο γνωστές σελίδες της ελληνικής βιομηχανίας. Οι επισκέπτες μπορούν να βρουν πληροφορίες για την παραγωγή του στο Νεώριο της Σύρου, αλλά και την ιστορία της ελληνικής βιομηχανίας και της πρώιμης ηλεκτροκίνησης.

Το αυτοκίνητο αποτελεί ένα από τα πιο δημοφιλή εκθέματα του μουσείου που είναι εδώ για να υπενθυμίζει στους επισκέπτες του ότι η Σύρος βρέθηκε, έστω και για λίγα χρόνια, στην πρωτοπορία της παγκόσμιας ηλεκτροκίνησης.

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα και πρωτοποριακά ηλεκτρικά αυτοκίνητα του 20ού αιώνα, το Enfield σχεδιάστηκε στη Βρετανία, ενώ η μεγαλύτερη παραγωγή του έγινε στην Ερμούπολη της Σύρου.

Πως συνέβη αυτό;

Στα τέλη της δεκαετίας του 1960, ο Έλληνας εφοπλιστής Γιάννης (John) Γουλανδρής απέκτησε τη βρετανική εταιρεία Enfield Automotive, με έδρα το Isle of Wight. Εκείνη την εποχή, η Βρετανία αναζητούσε ένα μικρό ηλεκτρικό αυτοκίνητο για αστικές μετακινήσεις, ιδιαίτερα μετά την πετρελαϊκή κρίση του 1973, και η Enfield κέρδισε συμβόλαιο με το Βρετανικό Συμβούλιο Ηλεκτρισμού για την παραγωγή του. Λόγω εργατικών προβλημάτων και καθυστερήσεων στη Βρετανία, ο Γουλανδρής αποφάσισε να μεταφέρει την παραγωγή στη Σύρο, που διέθετε το Νεώριο. Έτσι δημιουργήθηκε η Enfield–Neorion και από το 1973 τα αυτοκίνητα άρχισαν να κατασκευάζονται στην Ερμούπολη από Έλληνες μηχανικούς και τεχνίτες, οι οποίοι ήταν υπεύθυνοι για:

• το αμάξωμα από αλουμίνιο,
• το πλαίσιο,
• τη συναρμολόγηση του οχήματος,
• τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις.

Για τα δεδομένα της εποχής, το αυτοκίνητο ήταν εξαιρετικά προηγμένο και είχε κάποια τεχνικά χαρακτηριστικά που ξεχώριζαν, όπως τις δύο θέσεις, κι έναν ηλεκτροκινητήρα περίπου 6 kW (8 ίππων). Το αυτοκίνητο έφτανε τελική ταχύτητα περίπου 75–77 km/h, με αυτονομία περίπου 65–80 km, ανάλογα με τις συνθήκες.

Ίσως το πιο εντυπωσιακό στοιχείο σχετικά με το Enfield είναι ότι, ενώ το αυτοκίνητο κατασκευαζόταν στην Ελλάδα, δεν μπορούσε να πωληθεί νόμιμα στην ελληνική αγορά. Η τότε νομοθεσία δεν είχε προβλέψει κατηγορία για ηλεκτρικά αυτοκίνητα, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν φορολογικά και διοικητικά εμπόδια! Έτσι, σχεδόν όλα τα οχήματα εξήχθησαν κυρίως στο Ηνωμένο Βασίλειο. Υπολογίζεται ότι κατασκευάστηκαν περίπου 120–123 οχήματα συνολικά, γεγονός που τα καθιστά σήμερα εξαιρετικά σπάνια και περιζήτητα από συλλέκτες.

Σήμερα το Enfield 8000 θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια της ελληνικής βιομηχανικής ιστορίας. Είναι ένα από τα πρώτα σύγχρονα ηλεκτρικά αυτοκίνητα παραγωγής στην Ευρώπη, το πρώτο ηλεκτρικό αυτοκίνητο που κατασκευάστηκε σε σημαντικό βαθμό στην Ελλάδα, και αποτελεί ένα συλλεκτικό όχημα μεγάλης αξίας. Αρκετά αυτοκίνητα έχουν αποκατασταθεί πλήρως και συμμετέχουν σε εκθέσεις κλασικών οχημάτων. Το έκθεμα στο Βιομηχανικό Μουσείο Ερμούπολης υπενθυμίζει ότι στη Σύρο κατασκευαζόταν ηλεκτρικό αυτοκίνητο μισό αιώνα πριν η ηλεκτροκίνηση γίνει παγκόσμια τάση.